" Wie zich de geschiedenis niet herinnert, is gedoemd die te herhalen"

Start
Back/Terug

Een wandeling over het oude Kerkpad in Westervoort door
Anton Berntzen.

Uit: de Westervoort Post van 28 februari 2007.

Het oude Kerkpad liep vanaf de Dorpstraat tot aan de Klapstraat. Van oorsprong een gedeelte van de oude 5 Kerkepaden die vanuit verschillende locaties van ons dorp richting de Nederlands Hervormde kerk liepen omdat de gelovigen hun godsdienstoefeningen te konden bijwonen.

 

Aan de linkerzijde stond de houten (stenen) schutting van de fruitboomgaard van de familie Terwindt en later van Vos de Wael. Deze laatste was burgemeester van ons dorp vanaf 1899 tot 1936. Hij liet door de studenten van Wageningen een ontwerp maken voor een moderne fruittuin met vele appelen en perenbomen. Kobus van Dalen geboren 23-06-1883 Westervoort van beroep tuinman en op 22-05-1913 gehuwd met Albertha Aleida Greven geboren 29-06-1884 in Westervoort werd de tuinman. Kobus is lang voor wat fruit en een goede sigaar tuinman geweest. Deze boomgaard stond afgeschermd met een houten (stenen) schutting. Over deze schutting is de schooljeugd veel over heen geklommen om een appel of peer de bemachtigen.

Tegen de achterzijde van deze boomgaard bouwde de familie Martinus Verhoeven een woning, waar hij een ruimte creŽerde voor zijn schoenmakerij. Daarna is de grond verkocht aan de Rabobank.

Martinus kwam van Zevenaar en startte zijn schoenmakerij in een huis die vooraan aan het Kerkpad stond. Het bekende huis met de pomp ervoor. Later kwam er de fietsenmakerij van Gerrit Pennekamp geboren 24-12≠1905 Westervoort gehuwd op 30-09-1931 met Petertje ten Have geboren 30-09-1907 te Elburg. Ook is het de ruimte geweest van de spekslagerij van de familie Snelders die later in de Dorpstraat bouwde ( Hetterschijt). Daarna werd het een groentewinkel van de familie Lambertus Hendricus van Haren geboren 29-04-1902 te Ze­venaar gehuwd met Wilhelmina Maria van Wolferen geboren 07-03-1905 te Duisburg Duitsland.

Als eerste huis aan het kerkpad rechts woonde de Evert Putman de slager, die werd opgevolgd door zijn zoon Piet Putman en als laatste door Jan Kutschuiter. Deze slagerij is afgebroken en verkocht aan de gemeente Westervoort in verband met het winkelcentrum.

Hetzelfde huis werd bewoond door de familie Kobus van Dalen en de familie van Antonius van Wolferen geboren 23-10-1856 te Duiven en gehuwd met Johanna W. van Dijk op 20­12-1852. De volgende woning werd bewoond door Hendrikus Evers van beroep metselaar, geboren 18-11­1869 Westervoort gehuwd met Gesina van Dijk geboren 06-01-1873 Westervoort.

Hij had achter zijn woning een grote kalkput liggen waar de mensen de kalk kwamen halen voor het witten van de muren en ook om te koestallen een opfrisser te geven. Het volgende gebouw was de openbare school waaran een tekening bekend is uit 1881. Later is daar ook de school met de bijbel ondergebracht. Een bekende hoofd van de school was Theunis Ravenhorst geboren 15-01-1850 te Soest en gehuwd met Anna Maria Mascher geboren 28-04-1954 te Naumburg Pruissen.

Links naast de school stonden twee kleine woningen aan elkaar gebouwd waarin Gerrit van Dam rijksbaken­meester geboren 12-06-1890 Den Ham en gehuwd met Janna van der Kaay  geboren 07-02-1896 te Opijnen woonde. Mathias Elgring electrotechnica en Evert Jan Theeuwsen geboren 29-06-1904 Doetinchem gehuwd met Metje Brinkman geboren 02-02-1904 in Bergambacht Zuid-Holland. Zijn beroep was koopman.

Op de nummers zeven woonde Johannes Berendsen arbeider en Theodorus Lucassen geboren 29-10-1869 te Duiven. Gehuwd met Antonia Everdina Lubbers geboren 16-07-1876 te Westervoort. Verder Hendrikus Lukassen en als laatste Johannes Willemsen.

Op het huisnummer 8 werd bewoond door Lammert Elbertsen arbeider, Gradus van Essen en de ambtenaar van de gemeente Aloysius Meijer. Hij verhuisde later in 1925 naar de woning naast het gemeentehuis. Op nummer 9 woonde Albertus Weiss geboren 14-02-1876 te Westervoort en gehuwd met Hendrika Sebilla Ebbers geboren 24-08-1877 te Duiven overleden 11-03-1936. Zijn beroep was opperman.

Een woning verder werd bewoond door Cornelis Evers zijn beroep was metselaar en Gerardus Stegers fabrieksarbeider en Johannes Thuis winkelier. Daarna kwam de familie Johannes Disteli en Johannes Willemsen waarvan de eerste schoenmaker was en de tweede landbouwer.

Op nummer 12 woonde Christiaan Hagen landbouwer en de volgende woning werd bewoond door Dirk Testerink van beroep landbouwer, ook Schepers en Maria Peters zonder beroep en Albertus Stegers.

Een eindje van het kerkpad stond de woning van Hendrik Engelen geboren in het jaar 1804 te Duiven. Zijn beroep was schipper, gehuwd met Maria Kattebelt geboren 1809 te Zwolle. Daarna werd deze woning bewoond door zijn zoon Lambertus Engelen geboren 22-03-1839 te Duiven en overleden op 21-12-1921 te Westervoort. Naast deze woning de algemene begraafplaats van Westervoort omgegeven door een beukenheg.

Deze begraafplaats werd in 1871 aangelegd, terwijl het kerkhof bij de kerk gesloten werd. De grootte van de algemene begraafplaats is 2,533 hectare, er waren in 1889  11 lijken begraven. Daarna woonden op nummer 16 Gradus Bugter arbeider Johannes Stevens steenfabriekarbeider en op huis­nummer 17 Wilhelmus Evers en Theodorus Lukassen steenfabriek arbeider geboren 02-02-1902 in Duisburg van beroep zandarbeider en gehuwd met Jacoba Maria Segers geboren 29­10-1898 Duiven. Zij vertrokken op 03­10-1936 naar Beverwijk. Als laatste op 17 Bernardus Wolters schipper van beroep.

Enkele geschiedenissnippers over het Kerkpad:

Het Kerkpad werd sedert 1794 door de kerk van onderhoud voorzien. Er is sinds 1819 al verschillende malen een verzoek gericht aan de gemeente Westervoort om dit pad onder burgerlijke gemeenschap te brengen, Op 11­02-1824 werd het pad weer opnieuw begrind.

Het onderhoud van het kerkpad kostte 7,35 gulden. Voor aan het kerkpad lag voorheen een bruggetje over de gemeente waterleiding, deze waterleiding lag aan beide zijde van de Dorpstraat men kon de huizen dan bereiken over een bruggetje die voor elk huis lag.

In het jaar 1862 heeft de gemeente een polderbuurtweg en voetpaden aangelegd. Er zijn twee straten in ons dorp namelijk de Klapstraat en de Heilweg die begrind zijn. Doch zij bevinden zich in een erg slechte slechte staat. De voetpaden moesten door de aangrenzende eigenaren onderhouden worden.

Op 21-06-1862 was het gevecht over het Kerkpad nog niet opgelost, welke dominee Thomson wilde hertellen om het aan de gemeente te willen overdragen.

Op 02-08-1922 koste de bestrating van het kerkpad tot aan de school 1238,00 gulden De aannemer was Th.J.N. Hoyink. Halfweg het kerkpad stonden drie palen in de weg, waarvan de middelste kon worden neergelaten wanneer er een lijkwagen naar het Kerkhof moest rijden.

Tijdens de tweede wereld oorlog hebben tegenover de begraafplaats duizenden mijnen gelegen, die de Duitse krijgsgevangenen moesten ruimen. Op 17-12-1927 werd het verboden om op het kerkpad te fietsen op zon en feestdagen. Door het gemeentebestuur werd een voorstel gedaan in verband met oorlogsdreiging om rondom de scholen schuilkelders te bouwen voor de kinderen. Dit voorstel is niet aangenomen. Dit is een indruk van het kerkpad in de jaren 1920-1930.



 

  

Het laatst bewerkt op 25-apr-2018 16:00 ( © Copyricht Willy Hetterschijt 2003-2018) Alle rechten voorbehouden.
Start Back/Terug